Pytanie:

Strach przed lataniem
Strach przed lataniem mam od 6 lat. Od momentu kiedy po raz pierwszy leciałem  samolotem. Nie wydarzyło się w czasie lotu nic co mogło by mnie przestraszyć lub zaniepokoić. Od tamtej pory w sposób niewytłumaczalny, gdy zbliża mi się jakiś "lot" wariuję. Potrafię przez tydzień mieć ból brzucha, trzęsące się ręce, chodzę poddenerwowany. Jest to zupełnie dla mnie nie zrozumiałe. Na Boże Narodzenie, lecę do Rzymu, a już teraz nie mogę przestać o tym myśleć. Nie wiem czy to ma związek, ale kilka lat temu "wyleczyłem" się ze strachu przed ciemnością.
 Co jest ze mną nie tak? Czy jest Pani w stanie postawić mi jakąś diagnozę?
 Dziekuję bardzo i serdecznie pozdrawiam.

Odpowiedź:

Witam serdecznie, 

Pozwolę sobie, rozpocząć od odpowiedzi na Pańskie pytanie. Niemożliwe jest postawienie pełnej diagnozy na podstawie krótkiego opisu problemu. Zgodnie z tym o czym Pan napisał, problem dotyczy nadmiernego przeżywania lęku, pojawiają się dodatkowe objawy fizyczne, ‘ból brzucha, trzęsące się ręce’, również uczucie poddenerwowania oraz w konsekwencji) wrażenie, że ‘wariuje’.

Przyczyną tych objawów jest najprawdopodobniej nieustanne myślenie i wyobrażanie sobie, czegoś najgorszego, co się może wydarzyć w danej sytuacji (kiedyś w sytuacji ciemności, dzisiaj w sytuacji lotu). Napisał Pan ‘już teraz nie mogę przestać o tym myśleć’. Nikt nie posiada takiej umiejętności, żeby przestać myśleć, sprawić żeby nie istniały negatywne wyobrażenia. Jeżeli próbujemy o czymś za wszelką cenę nie myśleć, to myśli te pojawiają się z większą intensywnością.   

Kluczem jest, nauczenie się radzenia sobie z myślami i wyobrażeniami a nie unikanie ich, to samo dotyczy odczuwanego lęku. Dobrym sposobem mogą być różne techniki relaksacyjne jak również metody odwracania uwagi. Przykładem na odwrócenie uwagi od ciągłego myślenia i analizowania sytuacji może być np. słuchanie muzyki, czytanie czy oglądanie filmu. Jeśli w czasie lotu pojawią się czarne myśli, można rozpocząć rozmowę z pasażerem siedzącym obok albo przypatrywać się, jak załoga wykonuje swoje obowiązki i skupiać się na wszystkich dotyczących tego szczegółach. Początkowo może być trudniej skupić się na czymś innym niż myśli ale warto próbować zgodnie z zasadą – trening czyni Mistrza.

Proszę pamiętać, że propozycje przeze mnie podane, są tylko jednym elementem w walce z lękiem. Tak jak w przypadku diagnozy, poznania przyczyn powstawania i utrzymywania się lęku, jak i nauczenia się różnych technik radzenia sobie z lękiem, warto jeszcze przed wyjazdem skonsultować się z psychoterapeutą, polecam tych, którzy wykorzystują podejście poznawczo behawioralne.

Pozdrawiam,
Renata Hoffman